Công trình đường ống dẫn khí có tính chất đặc thù đặc thù riêng biệt: trải dài trên các địa hình khác nhau, dễ hòa lẫn trong các hoạt động của người dân, ngư dân khó xác định trên biển… Hiện nay, toàn bộ hệ thống các đường ống dẫn khí tại Việt Nam đều do các đơn vị của Tổng Công ty Khí Việt Nam-Công ty Cổ phần (PV GAS) quản lý và vận hành, bao gồm 3 hệ thống đường ống với hơn 1.000 km trên vùng biển phía Nam Tổ quốc. Hệ thống này được đặt dưới đáy biển để dẫn nguồn khí từ các giàn khai thác dầu khí vào bờ, mỗi năm cung cấp cho các hộ tiêu thụ hơn 10 tỷ m3 khí, góp phần sản xuất ra hơn 40% lượng điện cho đất nước, 80% sản lượng phân đạm và đáp ứng nhu cầu tiêu thụ cho các hộ công nghiệp, dân dụng khác. Việc đảm bảo cung cấp liên tục dòng năng lượng quý từ biển đến các hộ tiêu thụ có vai trò sống còn đối với an ninh năng lượng, an ninh lương thực cho đất nước.
Yêu cầu phải tìm ra một hướng phối hợp bảo vệ đường ống dẫn khí trên biển
Với trình độ tay nghề của đội ngũ kỹ sư và công nhân của PV GAS ngày càng được nâng cao, cùng với việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong vận hành, bảo dưỡng các công trình khí, hệ thống khí của PV GAS đã và đang hoạt động liên tục và an toàn suốt 20 năm qua. Tuy nhiên, có một thực tế vẫn xảy ra trên thế giới là có đến 50% các sự cố liên quan đến đường ống dẫn khí lại do tác động từ bên ngoài, nguyên nhân này nằm ngoài tầm kiểm soát của đơn vị chủ quản.
Theo kết quả khảo sát đường ống dẫn khí bằng robot lặn (ROV) định kỳ, PV GAS đã phát hiện rất nhiều lưới, mỏ neo móc vào đường ống dưới biển; không ít vụ làm hư hại lớp bảo vệ chống ăn mòn, làm móp đường ống, đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của đường ống dẫn khí. Ở một số điểm bị xâm hại, nhà quản lý đường ống đã phải chi hàng chục tỷ đồng để sửa chữa các khuyết tật này, gây thiệt hại không chỉ về tiền mà còn là thời gian, công sức.
Nhận thức được các rủi ro do tác động từ bên ngoài đối với đường ống dẫn khí, PV GAS đã thực hiện nhiều giải pháp để giảm thiểu rủi ro này như: phối hợp với các cơ quan ban ngành để tuyên truyền cho ngư dân, phối hợp tuần tra dọc theo tuyến ống, phát tờ rơi kêu gọi, tổ chức các lớp tập huấn… Tuy nhiên, việc đường ống bị xâm hại vẫn xảy ra, dẫn đến nguy cơ gây mất an toàn đường ống rất cao. Thách thức đặt ra trước các cán bộ làm công tác an toàn, bảo vệ đường ống dẫn khí của PV GAS là phải tìm ra giải pháp nhằm hạn chế đến mức thấp nhất việc xâm hại đường ống với chi phí thấp và phải thiết thực với chính ngư dân.
Sáng kiến cài đặt bản đồ đường ống dẫn khí trên máy định vị của tàu cá
Anh Thái Doãn Ân, Trưởng Phòng An toàn – Môi trường KCM cho biết: “Việc tìm ra một cách hướng dẫn cho hàng ngàn tàu đánh cá hoạt động trên vùng biển có đường ống dẫn khí luôn là nỗi trăn trở của tất cả các công ty trực thuộc PV GAS, có trách nhiệm quản lý hệ thống này. Việc KCM tìm ra một hướng đi cũng bắt đầu từ các buổi tiếp cận, trao đổi trực tiếp với ngư dân, chủ tàu, chính quyền địa phương và các đơn vị bộ đội biên phòng, tìm hiểu cách thức hoạt động của ngư dân trên biển”. Những cán bộ KCM đã tập trung vào thông tin: các tàu đánh bắt xa bờ đã trang bị máy định vị để đánh dấu vị trí vùng đánh bắt, ranh giới trên biển, thông tin tọa độ với các tàu khác… Họ cũng lại biết được rằng, theo quy định thì các tàu cá trước khi ra khơi đều phải đi qua Trạm kiểm soát của các đồn biên phòng. Cán bộ biên phòng sẽ kiểm tra hồ sơ, kiểm tra tình trạng tàu rồi mới cho phép tàu ra khơi. Một ý tưởng thật đơn giản và thật bất ngờ đã lóe lên: cài toàn bộ định vị hệ thống đường ống dẫn khí trên biển vào máy định vị đó. Khi tàu cá đến gần hệ thống, những ngư dân sẽ được báo hiệu để không thực hiện các hành động có nguy cơ xâm hại đường ống dẫn khí, bảo vệ an toàn cho các bên liên quan. Việc cài đặt này không gì đơn giản hơn là nhờ chính các trạm kiểm soát của Biên phòng, nơi gắn bó sâu sát nhất với từng tàu cá. Từ phát hiện này, Công ty Khí Cà Mau đã bàn bạc, thảo luận với lực lượng biên phòng, xây dựng và triển khai cả một kế hoạch quy mô rộng, với thời gian thực hiện liên tục và được kiểm soát hàng ngày.
