Trong làn sóng cách mạng công nghiệp 4.0, thế giới đang chứng kiến sự vươn lên mạnh mẽ của một lĩnh vực mới là nền kinh tế tầm thấp. Không gian dưới 1.000 mét giờ đây không chỉ là bầu trời bình thường mà đã trở thành không gian sáng tạo, nơi các thiết bị bay không người lái (UAV) và công nghệ thông minh được ứng dụng để giải quyết hàng loạt thách thức của nhân loại. Từ vận chuyển y tế khẩn cấp, giám sát nông nghiệp chính xác, cứu hộ cứu nạn, cho đến tự động hóa trong sản xuất, UAV đang chứng minh vai trò là công cụ không thể thiếu để nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển bền vững.
Tại Việt Nam, UAV không còn là khái niệm xa lạ. Những năm gần đây, nhiều mô hình ứng dụng đã được triển khai, từ phun thuốc trừ sâu trong nông nghiệp công nghệ cao, khảo sát công trình hạ tầng cho đến thăm dò địa chất, khí tượng. Đặc biệt, việc phát triển UAV gắn liền với chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước là coi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh. Làm chủ công nghệ UAV, robot hay trí tuệ nhân tạo không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần củng cố sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số.
Xuất phát từ tầm nhìn đó, Viện Nghiên cứu Công nghệ Không gian và Dưới nước –Đại học Bách khoa Hà Nội đã phối hợp cùng Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) chính thức phát động cuộc thi Sáng tạo UAV CUP PV GAS 2025 với chủ đề “Vùng trời quê hương”. Đây không chỉ là một sân chơi khoa học – công nghệ quy mô toàn quốc, mà còn là nơi ươm mầm tinh thần sáng tạo, khát vọng chinh phục công nghệ cao của thế hệ trẻ Việt Nam.
Sân chơi học thuật và thực tiễn
Phát biểu tại lễ phát động, PGS.TS Hán Trọng Thanh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ Không gian và Dưới nước, nhấn mạnh: “Trong những năm gần đây, UAV đã phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những lĩnh vực có tiềm năng ứng dụng rộng rãi nhất của thời đại công nghiệp 4.0. Chúng không chỉ phục vụ mục đích giải trí, mà đã bước ra thế giới thực với hàng loạt ứng dụng trong nông nghiệp, môi trường, năng lượng, logistics, cứu nạn cứu hộ và đặc biệt là các giải pháp công nghệ xanh vì sự phát triển bền vững”.
Theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thì đây là thời điểm vàng để Việt Nam thúc đẩy phong trào nghiên cứu công nghệ UAV, khơi dậy tinh thần sáng tạo của sinh viên, học sinh, và từng bước hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho chiến lược quốc gia về công nghệ xanh, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức.
Các đội thi sẽ phải thiết kế, chế tạo và vận hành hai loại UAV phối hợp trong một hệ thống: UAV trinh sát và UAV vận hànhKhác với nhiều cuộc thi công nghệ mang tính trình diễn, UAV CUP PV GAS 2025 được thiết kế theo hướng vừa học thuật vừa thực tiễn, mô phỏng những nhiệm vụ có tính ứng dụng cao. Các đội thi sẽ phải thiết kế, chế tạo và vận hành hai loại UAV phối hợp trong một hệ thống: UAV trinh sát và UAV vận hành.
Trong mỗi lượt thi, UAV trinh sát sẽ bay tự động để khảo sát khu vực, quét mã nhận diện và xác định vị trí cần cấp năng lượng, sau đó truyền dữ liệu về trạm điều khiển. Từ đó, UAV vận hành – điều khiển bằng tay sẽ vượt chướng ngại vật, tiếp cận tháp năng lượng, lấy “thanh năng lượng” và vận chuyển đến đúng vị trí được chỉ định. Toàn bộ quá trình được đặt trong môi trường thi đấu đối kháng, đòi hỏi không chỉ kỹ năng chế tạo phần cứng, lập trình phần mềm, mà còn cả tư duy chiến thuật, khả năng phối hợp nhóm và xử lý tình huống linh hoạt.
Theo TS. Nguyễn Đình Văn, Giảng viên Trường Điện – Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, việc thiết kế thể lệ theo mô hình này mang nhiều ý nghĩa. Nó không chỉ giúp sinh viên rèn luyện kiến thức chuyên môn, mà còn tạo cơ hội để phát triển tư duy hệ thống – một yếu tố quan trọng khi bước vào kỷ nguyên công nghiệp số. “Sinh viên vừa phải am hiểu công nghệ định vị, cảm biến, điều khiển tự động, vừa phải biết xây dựng chiến lược thi đấu. Đây là môi trường hiếm có để họ gắn kết lý thuyết với thực tiễn”, ông nhấn mạnh.
Quy mô tổ chức và giải thưởng hấp dẫn
Cuộc thi năm nay mở rộng đối tượng tham gia, bao gồm học sinh trung học phổ thông, sinh viên các trường đại học, cao đẳng và trung cấp kỹ thuật trên cả nước. Ban Tổ chức dự kiến tối đa 32 đội thi, mỗi đội từ 3 đến 5 thành viên cùng một giảng viên hướng dẫn. Các đội sẽ trải qua bốn giai đoạn: vòng sơ tuyển, thẩm định kỹ thuật, vòng loại và vòng chung kết toàn quốc tại Hà Nội vào tháng 12/2025.






